Zasilacz komputera zamienia napięcie zmienne dostępne w sieci elektrycznej na cały zestaw stałych napięć potrzebnych do pracy komputera. Zasilacz jest jednym z najistotniejszych elementów komputera, jego stabilna i niezawodna praca w dużej mierze przekłada się na stabilność działania i na żywotność pozostałych elementów komputera.
W komputerach osobistych do zasilacza podłączone są:
płyta główna
dysk twardy
napędy (optyczne, taśmowe, np. CD-ROM, DVD, ZIP, JAZ, napędy dysków magnetooptycznych, FDD itp.)
inne urządzenia znajdujące się wewnątrz komputera, np. wentylatory do obudowy podłączane do wtyku Molex
Do pozostałych podzespołów napięcie z zasilacza jest dostarczone pośrednio od płyty głównej (np. wszelkie karty rozszerzeń, wentylatory procesorów, porty itp.)
Zasilacz komputera wykonany jest zwykle w technice impulsowej, wykorzystując architekturę przetwornicy push-pull. Tego typu zasilacze mają małe gabaryty i ciężar przy niewielkich tętnieniach napięcia wyjściowego i znacznej mocy potrzebnej do zasilania komputera.
Norma Unii Europejskiej EN61000-3-2 wymaga aby każdy zasilacz wyposażony był w układ PFC (Power Factor Correction).
Sprawność zasilacza
Jednym z najistotniejszych parametrów opisujących zasilacz jest jego sprawność, w dużej mierze decyduje on o jego jakości. Sprawność definiuje się jako stosunek mocy na wyjściach zasilacza do mocy pobieranej z sieci energetycznej. Typowo sprawność przelicza się na wartość procentową, im większa sprawność tym mniejsze są straty energii w zasilaczu. Zasilacze o wysokiej sprawności wydzielają także mniej ciepła, dzięki czemu można w nich montować bardziej ciche, lub pasywne chłodzenie. Sprawność zasilacza nie powinna być mniejsza niż 75%.
Zabezpieczenia stosowane w zasilaczach komputerowych
OVP – Over Voltage Protection jest to zabezpieczenie wymagane przez normę ATX12V. Zabezpiecza ono przed zbyt wysokim napięciem na linii wyjściowej i uszkodzeniem zasilanych podzespołów.
UVP – Under Voltage Protection zabezpiecza przed zbyt niskim napięciem na liniach wyjściowych. Jest spotykane znacznie rzadziej niż OVP, ponieważ zbyt niskie napięcie nie uszkadza zasilanych podzespołów, może jednak wpłynąć negatywnie na ich stabilność.
OCP – Over Current Protection zabezpiecza przed zbyt wysokim prądem na linii. Zapobiega przeciążeniu stabilizatora, co mogło by spowodować uszkodzenie zasilacza. Zabezpieczenie to wymagane jest przez normę ATX12V
OLP – Over Load Protection zabezpiecza przed przeciążeniem całego urządzenia (nie ograniczając się do poszczególnych linii). Spotykamy także inną nazwę tego zabezpieczenia – OPP – Over Power Protection.
OTP – Over Temperature Protection zabezpiecza przed przegrzaniem zasilacza, często związane jest z OLP. Zabezpieczenie to wymagane jest przez normę ATX12V.
SCP – Short Circuit Protection jest to zabezpieczenie przeciwzwarciowe, po wykryciu zwarcia odłącza zasilacz. Jako zwarcie przyjmuje się opór mniejszy niż 0,1?. Każdy zasilacz musi posiadać to zabezpieczenie.
IOVP – Input Over Voltage Protection zabezpiecza zasilacz przed zbyt wysokim napięciem wejściowym. Stosowane jest głównie w zasilaczach z manualnym przełącznikiem napięcia sieciowego.
IUVP – Input Under Voltage Protection zabezpiecza zasilacz przed zbyt niskim napięciem wejściowym. Stosowane jest głównie w zasilaczach z manualnym przełącznikiem napięcia sieciowego.
Czym się sugerować przy wyborze odpowiedniego zasilacza?
Kierując się wyborem zasilacza nie powinniśmy kierować się tylko jego mocą. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na zgodność zasilacza z normą ATX – przede wszystkim pod względem zapisanych tam norm napięciowych, bowiem niektóre zasilacze wykazują tendencję do dużych wahań napięcia. Takie wahania, jeżeli zasilacz nie ma bezpiecznika napięciowego na wyjściu (a najczęściej zasilacze mające tendencje do wahań napięcia takiego nie mają), mogą doprowadzić do zmniejszenia wydajności komputera np. poprzez samoczynne restarty. Są one spowodowane najczęściej dużym spadkiem napięcia, wskutek czego generalnie dochodzi do zaprzestania pracy na kilka chwil dysku twardego. Takie skoki napięcia również mogą jakiś element komputera bądź cały komputer poważnie uszkodzić. Tak więc przy wyborze odpowiedniego zasilacza nie należy się tylko kierować poborem mocy naszych urządzeń oraz mocy zasilacza ale także innymi czynnikami. Nie powinniśmy również przesadnie oszczędzać przy kupnie zasilacza – bo może się to skończyć bardzo kosztownymi uszkodzeniami.